قاضی با اطلاع یا قاضی بی اطلاع؛نظری پیرامون تفاوت داور با قاضی دادگستری

بحث در خصوص موضوع داوری است. با توجه به اینکه داور در سیستم‏های داوری اقدام به صدور رای می نماید در اینصورت او را باید قاضی بدانیم. همانطور که در متون قوانین ما هم از داور به قاضی حکم یاد شده است. قاضی کسی است که با نظر و رای خود فصل خصومت نماید. کسی است که بعد از حرف او دیگر نمی توان حرفی زد مگر اینکه در قانون روشی برای بررسی دوباره رای قاضی پیش بینی شده باشد.
اما تفاوتی که بین قاضی دادگستری و داور وجود دارد میزان اطلاع از جزئیات پرونده قبل از ارجاع و رسیدگی می باشد که قصد داریم در این متن به آن دقیق تر نگاهی داشته باشیم.
فرض کنید معامله ای تحت عنوان انتقال مالکیت (بیع) بین دو شخص اتفاق می افتد. بعد از مدتی به علت خاصی که در قرارداد پیش بینی شده است یکی از طرفین معترض به نحوه ایفای تعهدات طرف مقابل می شود و جهت طرح دعوی حقوقی به دفتر خدمات قضایی مراجعه می نماید. بعد از تکمیل دادخواست می بایست منتظر شود تا پروسه ارجاع به شعبه صورت گیرد. بعد از ارجاع دفتر دادگاه می بایست بعد از طی موارد شکلی و قانونی، فورا آن را به نظر قاضی دادگاه برساند. در این هنگام قاضی دادگاه برای اولین بار با موضوع قرارداد طرفین و اختلاف پیش آمده آشنا می شود و می بایست با روش‏هایی که صلاح می داند که بعضا قانونی هستند به رفع خصومت و اختلاف بپردازد. بنابراین غیر از مواردی که احتمال دارد قاضی از قبل با موضوع به هر دلیل (از جمله معروف بودن اشخاص و دعوایشان) آشنا باشد که این احتمال بسیار ضعیف هست . بنابراین در اکثر نزدیک به همه موارد قاضی دادگاه بعد از ارجاع با موضوع آشنا می شود.
بر عکس در داوری، خصوصا مواردی که طرفین در زمان قرارداد شخص داور را انتخاب می نمایند، معمولا داور، شاهد معامله می باشد و در جلسه قرارداد نیز حضور دارد. بنابراین از زمان قرارداد با کم و کیف موضوع کاملا آشنا می باشد. حتی در مرحله اجرای قرارداد نیز با طرفین به صورت ساده و غیررسمی در حال ارتباط می باشد. بعد از اختلاف نیز داور بسیار راحت با موضوع برخورد می نماید و در صورت ارجاع به او نیز به راحتی و با بررسی مستندات و لحاظ قواعد حقوقی، صدور رای می نماید که این روند بسیار ساده تر و سریعتر و دقیق تر صورت می گیرد.
بنابراین به نظر می رسد در هر معامله و قراردادی؛ قاضی دادگاه تا زمانی که پرونده به ایشان ارجاع نشده است بی اطلاع ترین فرد نسبت به پرونده است که می بایست طی زمان کوتاهی بیشترین اشراف را بر پرونده پیدا کند و عادلانه ترین رای را صادر نماید. از طرف دیگر باید گفت داور با اطلاع ترین فرد نسبت به موضوع پرونده از ابتدای شروع ارتباط حقوقی طرفین می باشد.

سید محمد حسن طباطبایی نیک – مدیر دفتر حقوقی فکرنو – کارشناسی ارشد حقوق مالکیت فکری

بدون دیدگاه

دیدگاه خود را بنویسید